Otkrijte nepoznate činjenice o precima na radu u Americi

Rijetke su porodice u Crnoj Gori koje nemaju ako ne direktnog, ono bar nekog pretka po bočnoj liniji, koji se krajem XIX ili u prvoj polovini XX vijeka otisnuo preko okeana u nastojanju da hleb za svoje bližnje zaradi u dalekoj Americi, najčešće teškim radom u rudnicima zlata.

Iseljenici stizu na ostrvo ELis (pinterest)

Ukoliko imate djeda ili pradjeda koji je u to vrijeme bio u SAD-u, i zanimaju vas detalji o tom davnom putovanju, mnogo toga zanimljivog možete da saznate na sajtu Fondacije „Ostrvo Elis“.

Ostrvo Elis, situirano na ulazu u njujoršku luku i najpoznatije po Kipu slobode koji se nalazi na njemu, nekada je zapravo bilo imigraciono-prijemni centar u kome su provjeravani milioni imigranata koji su brodovima iz cijelog svijeta pristizali u potrazi za ostvarenjem američkog sna. U periodu od 1892. do 1954. godine kroz ostrvo Elis prošlo je preko 12 miliona imigranata.

Ostrvo Elis (NZCTourist.com)

Danas se na ostrvu nalazi Nacionalni muzej imigracije koji čuva pojedinačna dokumenta svih putnika koji su doputovali u tom vremenu. Skenirana dokumenta, kao i prekucani osnovni podaci o svim tim ljudima mogu se naći pretragom upravo na sajtu Fondacije „Ostrvo Elis“.

Kada ukucate ime i prezime osobe za koju znate da je prije, na primjer, sto godina putovala u Ameriku, dobićete podatke kao što su – godina rođenja, poslednje mjesto boravka, nacionalnost, bračno stanje, naziv broda kojim se putovalo, datum polaska za SAD i mjesto odakle je brod krenuo, kao i datum dolaska u njujoršku luku.

Ostali podaci se nalaze samo u skeniranom dokumentu i prilično su teško čitljivi na računaru, ali Fondacija nudi da za određenu sumu novca dostavi kopiju originalnog dokumenta na kućnu adresu. Podaci koji se mogu naći u takvim dokumentima odnose se na izgled putnika – visinu, boju očiju i posebne fizičke karakteristike, a tu su i odgovori na brojna pitanja koja su imigrantima postavljana.

Brod Pretoria kojim su Crnogorci putovali iz Hamburga za Njujork 1912. (libertyellisfoundation.org)

Inspektore je interesovalo gdje putnik ide, koliko ima novca, kakvo mu je zdravstveno stanje, da li je pismen, kao i da li je anarhista, boljševik, komunista ili poligamista, jer u tim slučajevima nisu dozvoljavali ulazak u zemlju.

Kada je riječ o Crnogorcima u Americi, prema podacima publiciste Vlada Gojnića u knjizi „Iz istorije crnogorskog iseljeništva“, krajem XIX i početkom XX vijeka došlo je do masovnog iseljavanja iz Crne Gore za SAD.

Išlo se u grupama, ali i pojedinačno, u početku najviše mladi ljudi iz primorskog dijela Crne Gore – Boke, Paštrovića, okoline Budve, zatim iz Crmnice, Katunske nahije, Grahova, Krivošije, Vilusa, a kasnije i iz nikšićkog kraja, Bjelopavlića, Pive, Žabljaka, Morače i cijelog Sjevera. Tadašnje austro-ugarske vlasti, kako se navodi, pomagale su da što više Crnogoraca, posebno mladih, za pušku sposobnih, ode u Ameriku, da bi u Crnoj Gori ostalo što manje vojnika.

Tako je broj iseljenikae iz godine u godinu rastao. Gojnić ističe podatak Pavla Rovinskog da je prema knjizi pasoša koja se u Knjaževini i Kraljevini Crnoj Gori pažljivo vodila od 1864. do 1914. godine u Americi bilo 17.000 mladih Crnogoraca.

Podaci o jednom Crnogorcu koji je stigao u SAD 1912. (libertyellisfoundation.org)

Zanimljivo je kada danas, na primjer, ime davno umrlog pradjeda, za kojeg ste bili ubijeđeni da ne postoji bilo kakva evidencija na internetu, odjedanput nađete na američkom sajtu, koji vam još o njemu obezbijedi i podatke koje niste mogli dobiti od članova svoje porodice.

Zato posjetite sajt libertyellisfoundation.org, koji će vam sasvim sigurno pomoći da osvijetlite nepoznate djelove porodične istorije.

S.P.

Advertisements