Dobri div Jeti – čuvar pećine Osoja kod Bijelog Polja

    Na području opštine Bijelo Polje, poslednjih godina, speleolozi su locirali više od 130 speleoloških objekata, a neki od najvažnijih lokaliteta su Pešterska visoravan sa Đalovića klisurom, područje gornjeg Vraneša, Stožersko-Barićka površina i planina Bjelasica.

    Pored ove tri oblasti, speleolozima je interesantno i područje sela Dobrakova. U ovom dijelu locirano je oko deset pećina i jama, a najznačajnija je pećina Osoja.

    Prvi posjetioci ove pećine početkom šezdesetih godina sigurno su bili očarani impozantnom dvoranom koja se otvara nakon veoma uskog provlačenja i ogromnim zasiganim kipom nalik divu koji stameno bdije duboko u utrobi Gradinskog krša.

    Šta je to što ovaj sniježno bijeli div čuva, dok zuri u posjetioce široko otvorenim okom ?

    Dobri div Jeti, čuvar pećine Osoja. Foto: Saša Popović

    Možda čuva zlatnike i pozlaćena vrata starog Manastira koje su monasi sklonili obavezavši se zavetom ćutanja, a možda tajni prolaz, ili jednostavno čuva neprocjenjivo blago prirode koje je stvarano milenijumima godina.

    U tišini podzemlja mogu se samo čuti ritmičke kapi vode koje padaju sa stropa u malo jezero ispod nogu ,,Dobrog diva – Jetija“ i na stalagmite koji rastu djelić milimetra za godinu dana.

    Da bi dostigli visinu čovjeka potrebne su stotine, pa i hiljade godina. Nameće se pitanje koliko je trebalo Jetiju da naraste na visinu od šest metara koju ima danas ?

    Ulazak u OSOJU

    Prvih stotinu metara naziva se ,,Grlo Osoje“ i nije ih jednostavno proći, zbog dva uska prolaza i jednog manjeg skoka od pet metara, koji se ne može savladati bez korišćenja kanapa i ostale opreme. Prosječan nagib kanala u ovom dijelu pećine se kreće od 20-30°. Pod je prekriven drobinom i na nekim mjestima naslagama blata.

    Na nekim kosinama, u zasiganom podu su uklesana udubljenja za lakši prolazak. „Grlo Osoje“ završava se provlačenjem u dužini od oko 5 metara nakon kojeg se otvara velika dvorana “Sniježni čovjek”. Dvorana je duga 55 m, široka od 5 do 10 m a visina se kreće od 9 do 13 metara.

    Pročitajte još:   Zarade poslanika za avgust: Bojkotašima 57.000 eura
    Div Jeti. Foto: Saša Popović

    U centru dvorane dominira ogroman kip Jetija po kojem je dvorana dobila ime. Dvorana se može podijeliti na dva dijela – u jednom dijelu nema pećinskih ukrasa i dno je prekriveno kamenim blokovima i pločama sedimenata koje su pokrivale zidove pećine a koje su zbog težine ili nekog tektonskog događaja skliznule sa zidova i stropa pećine.

    U drugom dijelu ove velike dvorane nalazi se kip Jetija a koncentracija hemijskih akumulacija, takozvanog pećinskog nakita, je ovde najveći i što se tiče oblika i boja. Dvorana se nalazi na dubini od oko 44 metra. Na kraju ove dvorane, odnosno iznad veoma lijepe draperije nalazi se neistražen dimnjak.

    MED I MLIJEKO

    Iz dvorane Sniježni čovjek kanal se spušta kosinom do vertikala od 13 metara koja vodi u „Prolaz duhova“. Iz ovog dijela pećine kanali se odvajaju u dva pravca. Jedan spusta preko vertikale od osam metara u „Koralni kanal“ koji je bogat koraloidnim sedimentima. U produžetku ovog kanala dolazi se do jednog periodičnog jezerceta i male odaje koja se zove „Med i mlijeko“. U ovoj prostoriji smo našli potpuno zasiganu bočicu meda staru više od 50 godina, a ova prostorija ima i naslage pećinskog mlijeka, otuda i naziv. Osim toga, ova prostorija obiluje i drugim pećinskim ukrasima a posebno su zanimljivi helaktiti koji rastu nepravilno, u svim pravcima. Ova prostorija je na dubini od 64 metra.

    Div Jeti – foto: Mirsad Badžić

    PAKLENI KANAL

    Iz „Prolaza duhova“ se odvaja još jedan kanal koji je zbog naslaga gline i teškog provlačenja kroz blato dobio naziv „Pakleni kanal“. U ovom kanalu su naslage blata takve da je kretanje ponegdje veoma teško, posebno u vrijeme zime i proljeća. Na kraju ovog kanala je manji skok od oko 6 m a na dnu je manje jezerce koje može predstavljati i sifon. Sa druge strane ovog skoka, kanal se nastavlja i brzo završava. Jezerce na kraju »Paklenog kanal je na dubini od 83,30 metara.
    Pećina nije značajnije zagađena. U pećini postoje oštećenja, posebno su velika u „Koralnom kanalu“, gdje su raniji posjetioci lomili koraloidne stalaktite i stalagmite.
    Pećina Osoja jedna je od najljepših pećina u opštini Bijelo Polje. Zbog blizine magistralnog puta ima turistički značaj a glavnu poteškoću u njenoj valorizaciji predstavljalo bi opremanje pećine u kanalu „Grlo Osoje“ kao i izgradnja pristupnog puta do ulaza.

    Pročitajte još:   Rasvijetljeno ubistvo Lenca, danas će se znati ko je ubica

    TAJNI PROLAZ DO MANASTIRA KUMANICA

    Legenda kaže da je pećina Osoja povezana sa manastirom Kumanica koji se nalazi na suprotnoj strani Lima i da je koristio monasima da se bezbjedno sklone u slučaju opasnosti. Ove priče su dobile na značaju kada je tokom izgradnje pruge Beograd-Bar, sedamdesetih godina, u blizini manastira stvarno iskopan ćup sa zlatnicima. Ovi zlatnici se danas čuvaju u muzeju u Novom Pazaru. Takođe se govori da su monasi tokom jedne od pohara u nekoj pećini sakrili vrata od manastira koja su bila okovana zlatom.

    KAKO DOĆI

    Iz Bijelog Polja do pećine se dolazi magistralnim putem koji vodi prema graničnom prelazu i dalje prema Prijepolju. U selu Dobrakovu, nakon 12 kilometara od Bijelog Polja, skreće se lijevo na lokalni seoski put koji se penje prema školi koja je udaljena oko 900 metara. Do kraja asfalta je još 700 metara. Dalje se ide pješke oko 800 m u pravcu sjevera.
    Ulaz u pećinu je većih dimenzija 3,70 x 3,20 i nalazi se u podnožju Gradinskog krša. Stijena iznad ulaza je obrasla bršljanom.

    Želite i vi da pišete za Crnu Goru? Javite nam se!

    Ostavite komentar