Ohrid – balkanski Jerusalim

    #Ohrid

    Ekipa Radija Crne Gore posjetila je makedonsku prijestonicu turizma Ohrid, a saznajte zašto se naziva balkanskim Jerusalimom, koje drvo je simbol grada, ko ljubomorno čuva tajne ohridskih bisera i legende koje okružuju jezero.

    Prirodne ljepote jezera

    Ohrid, grad koji se nalazi na jugozapadu Makedonije, a na sjeveroistočnoj obali Ohridskog jezera, okružen je planinom Galičicom, čije vrhove, koji podsjećaju na Prokletije, i u ljetnjim mjesecima prekriva snijeg. Preko 700 hiljada turista uživa tokom godine u čarima tog grada. U Ohridu živi 86 odsto pravoslavnih Makedonaca, preostalih 14 odsto su Albanci, Muslimani, Romi, Egipćani, a ima i katolika.

    Uspomene na stare Slovene, Vizantiju i Tursku

    Ohrid se smatra kolijevkom pravoslavlja, međutim, mještani taj grad okovan planinama nazivaju i Balkanskim Jerusalimom. Ne bez razloga. U Ohridu je nekada bilo crkava koliko i dana u godini. U starom gradu danas ih ima oko 30, kao i sedam džamija. Ohrid je mjesto gdje su se rađale i isčezavale mnoge civilizacije, koje su ostavile trag svog vremena i harmoničan su spoj uspomena iz Vizantijskog, Rimskog, Slovenskog, Turskog i komunističkog perioda.

    U Ohridu živi 86 odsto pravoslavnih Makedonaca

    Naše upoznavanje sa Ohridom kreće sa najsatrijim žiteljem tog mjesta, hiljadugodišnjim Činarom. Činar je centar, simbol i gordost grada Ohrida. Činar ili Platanus orijentalis je drvo koje je posadio Sveti Kliment Ohridski- priča nam turistički vodič Todor.

    Kopija Gutenbergove prese

    Tajna ohridskih bisera

    Od Činara, ulica nas pravo vodi do Ohridskog jezera. Na putu do jezera i drevnog grada sa naše lijeve i desne strane nalaze se prodavnice bisera. Naš domaćin Todor pričom nas vodi do dvije stare porodice, Taleve i Fileve, koji gotovo vijek čuvaju tajnu tradicionalne ručne izrade ohridskih bisera, koji se prave od ribe Plašice koja živi u Ohridskom jezeru, a tradicija se prenosi sa koljena na koljeno, isključivo po muškoj liniji.

    Ohridsko jezero

    Popločanom ulicom kojom šetamo, do prije deset godina bila je kaldrma iz vremena Osmanskog carsta, ubrzo primjecujemo sa naše lijeve strane i džamiju iz tog perioda. Pored te džamije u Ohridu, gradu koji je sinonim hrišćanske vjere, nalazi se još šest džamija iz tog perioda, koje su za taj grad svojevrsno istorijsko bogatstvo. Nakon desetak minuta šetnje stiče se utisak da smo na moru.

    Ekipa Radija Crne GoreŠetnja ohridskim ulicama

    Antičko blago Narodnog muzeja

    Nakon što smo odštampali papir na Gutenbergovoj presi uputili smo se u crkvu Svete Sofije. No, kada se iziđe iz radionice u kojoj se ručno štampa hartija, nailazimo na ljepoticu makedonsku kuću braće Robertsi, koja je danas Narodni muzej grada Ohrida i tipičan je primjer stare makedonske arhitekture. Tu je smješteno pravo bogatstvo, čitavo arheološko nalazište Ohrida i Struge. U jednoj od soba kuće nalazi se i posmrtna zlatna maska, prsten i rukavica žene iz antičkog perioda pronađene u Samuilovoj tvrđavi. Ta specijalna soba tokom čitavog dana rotira kako bi turisti imali priliku da vide sve što je pronađeno i sačuvano. Nedaleko od Narodnog muzeja nalazi se i crkva Svetog Gerakomija, od koje je samo par minuta udaljena i crkva Svete Sofije. Crkva Svete Sofije, izgrađena je na osnovama starih temelja rane hrišćanske bazilike u 11 vijeku, četiri vijeka kasnije, dolaskom Osmanlija, crkva je pretvorena u džamiju i skoro sve freske su uništene. Sada je u funkciji muzeja, a otvorena je za služenje samo za velike praznike.

    Nakon obilaska crkve svete Sofije idemo do antičkog teatra koji je smješten u neposrednoj blizini crkve Svetog Klimenta i Samuilove tvrđave. U prelijepom i sunčanom danu na putu do tvrđave, vodič Todor nam je preporučio i tradicionalna jela Ohrida, ohridsku pastrmku, jegulju koja se priprema na tradicionalan ohridski način, ali i tavče na grafče makedonsko jelo koje se i u Ohridu u svakom restoranu može naći, uz to, kaže Todor, poseban osjećaj je nazdraviti i Ohridskim vinom. Ohridom, hridom ili brdom stigli smo i do antičkog teatra, koji su sagradili antički Makedonci u drugom vijeku prije nove ere. Koristio se za predstavljanje antčke – dramske umjetnosti sve do okupacije Rimljana kada je služio za gladijatorske borbe. Antički teatar u funkciji je i danas, okuplja poznate muzičare svijeta i tradicionalno se u teatru otvara festival Ohridsko ljeto.

    Ljepote makedonske prijestonice turizma

    Vjernici sačuvali mošti sveca

    Crkva Svetog Klimenta, gdje je Kliment i sahranjen, u vrijeme Osmanskog carstva pretvorena je u džamiju. U vrijeme turske okupacije stari Ohriđani su, da bi zaštitili mošti Svetog Klimenta preko noći ušli u crkvu koja je tada već bila džamija, otkopali grob i uzeli svete mošti koje su prenijeli u crkvu Svete Bogorodice, gdje su bile pohranjene narednih pet stotina godina. Mošti se danas nalaze u sarkofagu, a vraćene su 2002. kada je izgrađena nova crkva Svetog Klimenta na osnovama starih temelja. Nakon smrti 916. godine Kliment je proglašen za sveca.

    Iz prošlosti u realnost vratila nas je visoka i suncem obasjana planina Galičica, koja razdvaja Ohridsko i Prespansko jezero.

    Iz starog grada Ohrida odlazimo u manastir Svetog Nauma, koji se nalazi na drugoj strani jezera, tridesetak kilometara dalje. Kao i Kliment i Naum je bio učenik Ćirila i Metodija. Naum u Ohrid dolazi 893. godine i zajedno sa Klimentosm gradi crkve, Kliment u Starom gradu, a Naum u najjužnijem dijelu obale jezera.

    Ohridsko jezero dobija vodu iz brojnih podvodnih i izvora kod manastira Svetog Nauma

    Ljekovite vode i brojne legende

    Ohridsko jezero dobija vodu iz brojnih podvodnih i izvora kod manastira Svetog Nauma, gdje se nalazi i izvorište Crnog Drima, bogato kalcijumom. Kod Struge iz Ohridskog jezera ističe rijeka Crni Drim, koja se, spojena sa rijekom Bijeli Drim, kao Drim uliva u Jadransko more u Albaniji.

    Nakon što smo plovili vodama bistro Crnog Drima i ručali u poznatom tamošnjem restoranu, u povratku smo posjetili i Muzej kostiju, u kome je napravljen kompleks koji nas vraća u doba paleolita. Na Čas smo uživali u tišini, jarko plavoj boji jezera, visokim planinama prekrivenim snijegom, udahnuli mir i probali Žoltu čuvenu makedonsku rakiju. Naš put završava se na Biljaninim izvorima. Prema jednoj od mnogih legendi, to su izvori gdje je lijepa Biljana prala veš sa svojim drugaricama kada se nesrećno zaljubila u vođu karavana koji se kod izvora snadbijevao vodom za put. Priča je ispjevana u poznatoj pjesmi “Biljana platno beleše” .

    Sanja Ćosović, Radio Crne Gore

    Izvor: Radio Televizija Crne Gore