13. avgust

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1388. tokom velikog rata između Venecije i Đenove, koji se proširio i na istočni Jadran, mletačka flota zauzela je Kotor. Veliki broj Kotorana potražio je i našao utočište u Dubrovniku, iako su se ta dva grada našla u suprotstavljenim taborima.

E.Delakroa:Danteova barkaFoto: E.Delakroa:Danteova barka

1863 – Umro je francuski slikar Ežen Delakroa, predstavnik romantizma u francuskom slikarstvu. Ilustrovao je Geteovog „Fausta“ i napisao „Dnevnik“ u kojem je izložio zapažanja o umjetnosti. Poznata djela: „Danteova barka“, „Ulazak krstaša u Carigrad“.

K.LibknehtFoto: K.Libkneht

1871 – Rođen je njemački revolucionar Karl Libkneht, jedan od osnivača i vođa Komunističke partije Njemačke. Kao poslanik u Rajhstagu istupao je protiv njemačkog i međunarodnog imperijalizma i jedini je glasao protiv ratnih kredita u decembru 1914. Bio je jedan od vođa Novembarske revolucije u Njemačkoj 1918, ali je poslije gušenja revolucije uhapšen, i u januaru 1919. ubijen zajedno s Rozom Luksemburg.

A.HičkokFoto: A.Hičkok

1899 – Rođen je engleski filmski reditelj Alfred Džozef Hičkok. Proslavio se kriminalističkim filmovima i filmovima strave, koji su postali klasika u tom žanru. Poznata djela: „Ptice“, „Psiho“, „39 stepenica“, „Sjever-sjeverozapad“.

F.VanklFoto: F.Vankl

1902 – Rođen je njemački inženjer Feliks Vankl, izumitelj rotacionog motora koji je po njemu dobio naziv. Prvu ideju za taj motor patentirao je 1929, a 1939. avion „Meseršmit 209“ s eksperimentalnim Vanklovim motorom postigao je svjetski rekord u brzini.

M.BakićFoto: M.Bakić

1903 – Umro je Mitar (Z) Bakić, opunomoćeni ministar i izvanredni crnogorski poslanik u Carigradu. Rođen je u Zabrđu kod Andrijevice 1852. Poslije završetka cetinjske osnovne škole i Cetinjske bogoslovije, studije je nastavio na Duhovnoj akademiji u Kijevu i Sankt Peterburgu, a potom i na Univerzitetu u Ženevi. Bio je profesor Bogoslovsko-učiteljske škole na Cetinju, a potom sekretar Ministarstva spoljnih poslova. Postao je 1880. član Velikog suda na Cetinju, a nakon smrti Mitra Plamenca 1889. imenovan je na funkciju otpravnika poslova u gradu na Bosforu, u kome je i sahranjen u pravoslavnoj crkvi.

1910 – Umrla je engleska medicinska sestra Florens Najtingel, koja je u Krimskom ratu (1853-56) organizovala prvu ekipu za njegu ranjenika, a potom osnovala prvu školu za bolničare.

1912 – Potpisan je ugovor o ratnom savezu između Crne Gore i Bugarske protiv Turske u Prvom balkanskom ratu. Tim ugovorom Crna Gora se obavezala da napadne Tursku mjesec dana ranije, nego što će to učiniti Bugarska.

Ž.MasneFoto: Ž.Masne

1912 – Umro je francuski kompozitor Žil Masne, autor više od 20 opera, od kojih najpoznatije: „Manon“, „Verter“, „Don Kihot“.

Arhiepiskop MakariosFoto: Arhiepiskop Makarios

1913 – Rođen je kiparski arhiepiskop Makarios III, vođa pokreta za nezavisnost Kipra od Velike Britanije, i prvi predsjednik te mediteranske zemlje od 1960. do smrti 1977. Bio je i jedan od istaknutih lidera pokreta nesvrstanih zemalja.

K.AtaturkFoto: K.Ataturk

1923 – Mustafa Kemal Ataturk postao je prvi predsjednik Turske. Tokom vladavine do smrti 1938. sproveo je radikalne reforme u zemlji – približivši Tursku Evropi.

ilustracijaFoto: ilustracija

1927 – Rođen je kubanski revolucionar i državnik Fidel Ruz Kastro, pod čijim je vođstvom na Kubi svrgnuta diktatura Fulhensija Batiste i izvedena socijalistička revolucija.

Berlinski zidFoto: Berlinski zid

1961 – Vlasti Istočne Njemačke zatvorile su granicu između istočnog i zapadnog Berlina kod Brandenburške kapije i počele izgradnju 155 kilometara dugačkog zida prema granici sa Zapadnom Njemačkom, koji je u narednih 38 godina bio simbol podijeljene Njemačke i hladnoratovski simbol podijeljenog svijeta. Zid je probijen u novembru 1989. nakon čega se Njemačka ponovo ujedinila.

2001 – Politički lideri Makedonaca i Albanaca potpisali su u Ohridu mirovni sporazum kojim su okončani višemjesečni sukobi te dvije etničke zajednice u Makedoniji.

2004 – Spektakularnom ceremonijom u Atini su pred 75 hiljada ljudi na velelepnom stadionu u predgrađu Marusi počele 28. Olimpijske igre. U defileu je prošlo 10 hiljada 563-oje sportista, među kojima 87 iz Srbije i Crne Gore.

2011 – U američkim medijima objavljeno je da su istraživači američke Nacionalne uprave za aeronautiku i svemir (NASA) pronašli u meteoritima kojio su pali na Zemlju osnovne jedinice DNK; genetske molekule koji imaju ključni značaj za sve oblike života. To otkriće navelo je naučnike na zaključak da su slični meteoriti i komete udarili u Zemlju u davnoj prošlosti i doprinijeli stvaranju života na našoj planeti.

2012 – Komisija Vlade Norveške zaključila je da su obavještajne službe i policija napravile niz ozbiljnih propusta zbog kojih je desničarski ekstremista Anders Bering Brejvik 22. jula 2011. uspio da u centru Osla i u omladinskom kampu na ostrvu Utoja izvede napad u kome je stradalo 77 osoba. Norveški premijer našao se, nakon izvještaja u kome je navedeno da je mogao da se spriječi pokolj, pod pritiskom da podnese ostavku.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1820 – Rođen je britanski muzikolog Džordž Grov, autor „Rječnika muzike i muzičara“.

1826 – Umro je francuski ljekar Rene Teofil Jasint Lenak, koji je 1819. izumio stetoskop.

1998 – Švajcarske banke i jevrejske grupe postigle su sporazum kojim je predviđena suma od milijardu i 250 miliona dolara kompenzacije za žrtve holokausta u Drugom svjetskom ratu.

2009 – U Njujorku je, u 94. godini, umro tvorac električne gitare Les Pol.

2012 – Ekipa planinarskog kluba „Subra“ iz Herceg Novog osvojila je najviši vrh Balkana – Musala na planini Rila u Bugarskoj, na visini od 2.925 metara. Planina Rila ima oko 200 ledničkih jezera i izvora vruće vode.

Izvor: Radio Televizija Crne Gore

Advertisements
Želite reklamu na Portalu Crna Gora? Javite nam se!

Želite i Vi da pišete za Crnu Goru? Pridružite nam se!

Ostavite komentar