Istorijski zapisi tragova Istrage Poturica

1707. godine vladika Danilo se u najužim glavarskim skupovima zalagao za pokrštavanje muslimana u staroj Crnoj Gori ili makar njihovo protjerivanje iz nje.

Po mletačkim zapisima najviše muslimana je bilo na Cetinju i Ćeklićima (četiri poznata bratstva su bila: Sinanovići, Džakovići, Ramadanovići i Muhadinovići).

Zna se za Mustafića, begove Sokoloviće i Ruloviće (u Očinićima) kao i muslimane u Trešnjevu (Cuce).

Vladika Danilo, Foto: Wikipedia

Prema zapisima vladike Danila Petrovića otpočeta je tzv. „istraga poturica“. Po svemu sudeći, krvno srodstvo i etička veza pojedinaca u plemenu, bili su suviše jaki da bi se digla ruka na nedužnog čovjeka, ma koje vjere i nacionalnosti bio, pa se u Danilovim ličnim zapisima pominje veoma mali broj učesnika u ovom djelu, angažovanih iz drugih plemena (nagovaranjem i podmićivanjem).

Imanja muslimana koji se nisu htjeli pokrstiti, koji su bili ipak prognani ili ubijeni, pripadala su bratstvima. I pored toga izvjestan broj aga zadržava zemlju u svom vlasništvu.

Vladika Sava, sredinom XVIII vijeka, drži u zakup zemlje aga iz Podgorice, koje su imale odžakluke na Cetinju i Dobrskom Selu.

U Ćeklićima se 1647. godine pominje „Mustafa Turcin“, a kasnije četiri puta i Hasan iz Ćeklića. Pomenut je još jedan pismonoša, Hamer Sulejman s Cetinja.

Od januara do kraja marta 1913. brojni su krvavi događaji i nasilna pokrštavanja muslimana od strane lokalnih crnogorskih vlasti na novoosvojenim teritorijama (posebno u Plavsko-Gusinjskoj i Pećkoj oblasti gdje je zabilježeno masovno iseljavanje muslimanskih porodica).

Kada je saznao za navedene događaje, kralj Nikola I naređuje smjenu lokalnih organa vlasti i istragu protiv organizatora i izvršilaca ovog zločina. Dana 17. maja su formirane dvije istražne komisije koje su potvrdile žalbe delegacije Plavljana na čelu sa Adem-agom Omeragićem i Smailom efendijom Nikočevićem. Gotovo svi muslimani koji su 1913. nasilno prihvatili novu vjeru, vratili su se u pređašnju.

M.M.

Advertisements