Naučnici prvi put mijenjali gen u ljudskom tijelu

Prva međunarodna konferencija o Vrancu i drugim
crnogorskim autohtonim sortama vinove loze

#Medicina #Medicina

gen-cancer-de-mama.jpg

Naučnici su po prvi put pokušali da izmijene gen u ljudskom tijelu, ne bi li permanentno promijenili DNK osobe i tako izliječili bolest. Eksperiment je izveden u ponedjeljak.

Brajan Made (44), koji boluje od metaboličke bolesti zvane Hanterov sindrom, intravenozno je primio milijarde kopija korektivnog gena i genetički alat koji treba da isiječe njegov DNK na tačno određenom mjestu, piše Asošiejted pres (AP).

Made je rekao da je spreman na rizik. Za oko mjesec dana se mogu očekivati prve naznake da li je terapija uspjela, a za tri mjeseca će testovi dati konačan odgovor.

Ukoliko bude uspješno, to će biti velik podstrek za i dalje novo polje genske terapije. Naučnici su i ranije mijenjali ljudske gene, ali su to činili u laboratoriji, na izvađenim ćelijama koje su potom vraćali u pacijente. Postoje i genske terapije koje ne uključuju izmjene DNK.

Pročitajte još:   Mesi prezentovao loptu za Svjetsko prvenstvo u Rusiji

Ipak, te metode mogu biti korišćene samo za nekoliko bolesti. Neke daju rezultate koji nisu trajni. Druge ubacuju novi gen u DNK kao “rezervu” ali nemaju kontrolu nad tim gdje će se gen ubaciti, što može dovesti do drugih problema, poput raka.

Sa novom metodom, međutim, genske izmijene se dešavaju precizno i unutar tijela. Nalik slanju minijaturnog hirurga koji postavlja gen tačno gdje treba, piše AP.

“Isječemo DNK, otvorimo ga, ubacimo gen, zakrpimo. Nevidljivo zarastanje. To postane dio vašeg DNK i tu je do kraja vašeg života”, rekla je Sendi Mekre, predsjednica kompanije koja testira nov metod u liječenju dvije metaboličke bolesti i hemofilije.

To znači da nema povratka niti načina da se isprave greške načinjene izmjenom gena. Eksperti smatraju da iako se ne mogu znati svi rizici istraživanja treba da se nastave zbog neizlječivih bolesti, prenosi AP.

Pročitajte još:   Od sada možete da objavljujete Story-je na Instagramu bez aplikacije

Te metaboličke bolesti ima manje od 10.000 ljudi na svijetu, djelimično i zato što mnogi umru veoma mladi. Onima koji, kao i Made, imaju Hanterov sindrom nedostaje gen koji proizvodi enzim koji rastvara određene ugljene hidrate, pa se oni talože u ćelijama i izazivaju haos u čitavom tijelu.

AP navodi da pacijenti sa tom bolešću često imaju prehlade i ušne infekcije, izobličene crte lica, gubitak sluha, srčane probleme, probleme s disanjem, kožom i očima, kostima i zglobovima, crijevima, mozgom. Mnogi cijeli život provedu u kolicima.

Nedjeljne doze nedostajućeg enzima mogu da olakšaju neke od simptoma, ali one koštaju između 100.000 i 400.000 dolara godišnje i ne sprječavaju oštećenja mozga. Made je tokom života imao 26 operacija zbog najrazličitijih zdravstvenih problema.

Genske izmjene neće popraviti već načinjenu štetu, ali bi zbog njih mogla nestati potreba za nedjeljnim tretmanima enzimom. Krajnji cilj istraživanja je liječenje sasvim male djece, kod kojih nije nastupilo mnogo oštećenja, piše AP.

Pročitajte još:   Meteoroločki satelit nove generacije

Alat za rad na DNK se sastoji od novog gena i dva posebna proteina, koji su poput molekularnih makaza koje traže i sjeku DNK na tačno određenom mjestu. Gen i proteini su ubačeni u modifikovani virus koji se unosi intravenski i potom ih prenosi do jetre gdje ćelije dalje pripremaju korektivni gen a proteini ga smještaju na mjesto.

Postoje i zabrinutosti da bi virus mogao da izazove reakciju imunog sistema, ili da samo ubacivanje novog gena može imati nepredviđene efekte na druge gene i izazvati rak ili leukemiju.

Takođe, navodi AP, virus bi mogao dospjeti u srce, ili čak u jajne ćelije ili spermu pa bi tako mogao uticati i na buduće generacije. Eksperiment ipak nema veze sa kontroverznijim idejama modifikovanja gena u embrionima da bi se razvoj bolesti spriječio prije rođenja.

Izvor: Cafe Del Montenegro

Želite i vi da pišete za Crnu Goru? Javite nam se!

Ostavite komentar