Međunarodni dan borbe protiv fašizma i antisemitizma

Međunarodni dan borbe protiv fašizma i antisemitizma obilježava se danas širom svijeta, u znak sjećanja na „Kristalnu noć“, kada je 1938. godine izvršen veliki progon Jevreja u nacističkoj Njemačkoj.

U „Kristalnoj noći“ ili, kako se još naziva – Noći pogroma – njemački nacisti su razorili, uništili i opljačkali bezbrojne jevrejske radnje, preduzeća i institucije. Između ostalog zapaljeno je više od 1000 sinagoga, potpuno je razoreno više od 7.000 jevrejskih preduzeća, kao i brojni jevrejski domovi, bolnice, škole i druge institucije.

Tokom neobuzdanog nasilja koje je uživalo široku podršku svih segmenata nacističkih vlasti, ali i običnih građana, ubijena je najmanje 91 osoba jevrejskog porijekla, a oko 30.000 je odvedeno u koncentracione logore.

Centralni dio pogroma se događao tokom noći 9. na 10. novembar 1938. ali je u stvari on trajao više dana, počev od 7. i zaključno sa 13. novembrom 1938. godine.

Povod za pogrom nad Jevrejima bilo je ubistvo sekretara njemačke ambasade u Parizu Ernsta fon Rata, kog je ubio Heršel Grinspan, čiju porodicu su deportovale njemačke nacističke vlasti, zajedno sa još 15.000 poljskih Jevreja.

Kristalna noć ili Noć pogroma bila je neka vrsta uvoda u potpunu tragediju jevrejskog naroda pod nacizmom tokom Drugog svjetskog rata, kada je tokom takozvanog “konačnog rješenja“ odnosno holokausta ubijeno oko šest miliona Jevreja.

Procjenjuje se da je u Njemačkoj do 1933. godine živjelo više od 530.000 Jevreja i bila je to najveća jevrejska zajednica u tadašnjoj Evropi.

Nacistički genocid nad Jevrejima okupirane Jugoslavije počeo je septembra 1941. godine.

Okupatori su podelili zemlju tako da je njen najveći deo pripao ustaškoj NDH, koja je osnovala logore za istrebljenje nepoželjnih ljudi i nacija u Jasenovcu i Staroj Gradiški. Jevreji iz Srema su poslani u logore u NDH, ali i mnogi Jevreji iz ostatka Srbije. Sa novoosnovanom marionetskom vladom na okupiranoj teritoriji (Nedićeva Srbija), Nemci su deportovali Jevreje iz Banata i Beograda u koncentracioni logor Sajmište kod Beograda. Ovaj logor je osnovan sa namerom da služi za istrebljenje zarobljenih Jevreja i Srba.

Od 82.500 Jevreja u Jugoslaviji 1941, kraj rata je doživelo samo 14.000.

Advertisements