BAR

Opština Bar je primorska administrativno-upravna oblast Crne Gore, sa sedištem u gradu Baru. Barsko kopneno područje ima površinu od 506 km², a najviša tačka opštine je planina Rumija na nadmorskoj visini od 1596 metara.

Grad maslina, mandarina i šipka, luke i željeznice, na obali mora u podnožju planine Rumije, Bar je svojevrsna kapija Crne Gore. Ne može se precizno reći kada je nastalo prvo naselje na prostoru Bara, ali arheološki nalazi potvrđuju da je na ovima prostorima bilo života još u praistorijsko, ilirsko, grčko i rimsko doba.

Samo stara maslinana u Mirovici (čija se starost procjenjuje na više od 2000 godina) predstavlja spomenik prirode koji svjedoči da je i prije Hrista na ovim prostorima bilo organizovanih naselja. Nekada su se pod ovom maslinom okupljale zavađene porodice i tu se mirile – otuda i naziv Mirovica.

Porijeklo njegovog imena različito se tumači. U italijanskim i engleskim spisima, Stari Bar je poznat pod nazivom Antivari, dok je u latinskom jeziku nazivan i Antibarium, grčki naziv mu je Antibareos, a slovensko ime – Bar.

Istorija Bara je burna i zanimljiva, „slavna“ ali nerijetko i tragična.

Po Konstantinu Porfirogenitu, Avari su „uništili“ Rimljane koji su živjeli u ravnicama, tako da su potražili spas u utvrđenim primorskim gradovima (Ulcinju, Budvi, posebno u Kotoru). Pretpostavlja se da je ovako naseljeno stanovništvo iz osnova podiglo i grad Bar.

Jedan od najstarijih spomenika na ovom području, i ujedno najstariji hrišćanski vjerski objekat u Crnoj Gori, je barski trikonhos iz 6. vijeka, čiji se ostaci nalaze u centru grada.

Početkom 7. vijeka naseljavaju ga Sloveni. U 9. vijeku bio je u rukama zetskih vladara koji su osnovali prvu slovensku državu pod Vinzantijom na ovim prostorima. Prijestonica kneza Vladimira bila je u Krajini (Ostros).

Na samo nekoliko kilometara od gradskog jezgra, na poluostrvu Ratac, sl. 8 manastir bogorodice ratačke između Bara i Sutomora, nalaze se ostaci velikog manastirskog kompleksa Bogorodice Ratačke koji je pripadao benediktinskom redu, a pretpostavlja se da je osnovan u 9. vijeku.

Tokom 11. vijeka on postaje prestonica slobodne srpske države u Zeti pod Stefanom Vojislavom i Mihajlom, da bi krajem istog vijeka postao sedište samostalne crkvene organizacije u okviru katoličke crkve znane kao Barska nadbiskupija.

Sredinom 11. vijeka pripao je Duklji, a poslije, do 1183. godine opet Vizantiji, kada je sa ostalom Zetom ušao u sastav drzave Nemanjića. Pod vlašću srpske dinastije Nemanjića bio je do 1360. godine. Za to vrijeme doživljava svoj najveći procvat.

Imao je gradsku autonomiju, statut, grb i svoj novac. Stevan Nemanja Prvovjenčani u biografiji svoga oca pominje „Slavni grad Bar“ i to je prvi zapisani, slovenski, naziv grada.

U Baru je u 12. vijeku nastao čuveni „Ljetopis popa Dukljanina“ ili „Barski rodoslov“, literarno-istorijski spis, najstariji dokument te vrste u kulturi Južnih Slovena. U njemu je izloženo narodno kazivanje i istorijske legende od dolaska Slovena do sredine 12. vijeka, zadržavajući se najviše na prošlosti Duklje (Zete).

Šezdesetih godina 14. vijeka, Bar prihvata vrhovnu vlast Balšića, čija je porodica stvarala samostalnu teritoriju u oblasti Skadra. Jelena, Đurađeva udovica i Balša III Bar smatraju svojom prijestonicom.

Početkom 15. vijeka, počinju vremena ratova i oblasnih gospodara. Bar prelazi iz ruku u ruke: od 1404. godine u rukama Mlečana, od 1412. godine ponovo u rukama Balšića, od 1421. godine pod patronatom despota Stefana Lazarevića, a od 1427. godine pod patronatom despota Đurđa Brankovića – kada Bar ponovo biva prijestonica Zete.

Nedaleko od Sutomora nalazi se i djelimično očuvana tvrđava Nehaj, koju su koristili i Mlečani i Osmanlije. Kao utvrđeni mletački grad, Nehaj se u pisanim izvorima prvi put pominje u 16. vijeku kao Fortezza dei Spizi.

Već 1443. godine, Mlečani konačno osvajaju grad sa priobalnim krajevima, oduzevši ga od Stefana Vukčića Kosače, da bi ga Turci osvojili 1571. godine.

Začeci turizma na području barske opštine datiraju još iz 18. vijeka, kada su čari sela Gornja Brca i današnjeg Sutomora otkrile, ni manje ni više, nego mletačke kontese.

Pod turskom vlašću ostaje 307 godina, sve do 1878. godine, kada grad oslobađaju Crnogorci. Prilikom oslobađanja, Bar je prilično porušen. Vremenom se veliki dio stanovništva seli uz samu obalu mora, gdje je početkom 20. vijeka nastao prvo Pristan, a onda utemeljen novi grad.

Od kulturno-istorijskih spomenika u Baru zasigurno najviše pažnje privlači dvorac kralja Nikole iz 19. vijeka. Izgrađen neposredno uz morsku obalu, danas je dom Zavičajnog muzeja u kome su pohranjeni najznačajniji arheološki nalazi sa ovog područja. U muzeju je sačuvan originalan izgled nekih prostorija, a okružen je prelijepom botaničkom baštom u kojoj je, još u doba kralja Nikole, posađeno drveće sa svih strana svijeta.

Blaga mediteranska klima, ljekovitost morske vode i pješčanih plaža, izuzetna arhitektonsko-ambijentalna cjelina ovog mjesta, palate urađene od kamena i ukrašene detaljima od kovanog gvožđa, nakon mondenskog svijeta sredinom 18. vijeka, pružile su odmor prvim organizovanim grupama turista 1890. godine iz sadašnje Česke i Slovačke.

Ministarski savjet Knjaževine Crne Gore 1908. godine donio je odluku da se novi grad čija je izgradnja upravo počinjala, nazove Bar. Godine 1909. izgrađen je prvi turistički objekat u Baru, hotel “Marina”, koji je služio za potrebe italijanske mornarice. Ovaj hotel imao je 60-ak različitih prostorija i bio je u funkciji do 1947. godine.

Kao i u ostalim primorskim gradovima do 1918. godine nad Barom je bila uspostavljena Austro-Ugarska uprava. Po oslobođenju od Austro-Ugarske, Bar se sve do 1941. godine, nalazi u sastavu Kraljevine Jugoslavije (država Srba, Hrvata i Slovenaca).

Drugi svjetski rat (1941 – 1945) Bar je proveo pod tuđinskom vlašću. Barom su tada upravljale italijanska i njemačka vojska. Boreći se protiv okupatora partizanska vojska je oslobodila Bar u novembru 1944. godine. Od Drugog svjetskog rata, pa sve do 1991. Bar se nalazio u sastavu Socijalisticke Federativne Republike Jugoslavije.

Izgradnjom pruge Bar – Titograd 1957. godine počinje razvoj vikend turizma, odnosno, gradnja vikend kuća. U tom periodu gradi se i prvi društveno-turistički objekat, odmaraliste Sindikata Crne Gore, na čijem mjestu je kasnije napravljen hotel „Južno more“. U narednim decenijama, dolazi do ekspanzije turizma i porast broja hotela. A 60-tih godina 20. vijeka Bar se razvijao i kao poznati lučki centar Crne Gore i bivše Jugoslavije.

Široki bulevari ukrašeni palmama, oleandrima te drugim egzotičnim mediteranskim drvećem koje se čuva i njeguje, učinili su da je nekoliko godina za redom (najviše u poslednjoj deceniji 20. vijeka) Bar proglašavan za najčistiji grad u Saveznoj Republici Jugoslaviji. Takođe, Bar je danas osim po lučkom, pomorskom i željezničkom saobraćaju, poznat i po razvoju turizma, privrede i sporta.

Prijatna mediteranska klima privlači veliki broj turista svake godine. Sa prosječnih 270 sunčanih dana godišnje, Bar je jedan od najsunčanijih gradova Mediterana. 44 km morske obale, od kojih više od 9 km čine plaže, 67 km obale Skadarskog jezera i planinski masiv koji razdvaja ove dvije velike vodene površine, čine Bar idealnim odredištem kako za turiste koji žele da se odmore na prelijepim plažama i uživaju u netaknutoj prirodi, tako i za one koji hoće da obiđu brojne kulturne i vjerske spomenike ili da svoj odmor aktivno provedu baveći se brojnim sportskim aktivnostima.

Skadarsko jezero je najveće jezero u Crnoj Gori i na Balkanskom poluostrvu. Prema godišnjim dobima mijenja veličinu, u prosjeku je površine 369,7 km² , a vode prima iz mnogo rijeka. Otiče rijekom Bojanom u Jadransko more.

Jezero je puno ostrva i poluostrva na kojima se nalaze tragovi istorije i vrijedna kulturna baština: Žabljak (15. vijek) – prijestonica nekadašnje Zete, Lesendro – tvrđava na stijeni usred jezera, tvrđava Grmožur. Bistra voda i očuvani ambijent omogućili su razvoj izuzetno bogatog eko-sistema. Ovo je jedino stanište pelikana na jugu Evrope.

Barska rivijera danas raspolaže sa oko 4.000 smještajnih jedinica u hotelima, oko 2.000 ležaja u turističkim naseljima, oko 1.000 ležaja u odmaralištima i preko 25000 ležaja u privatnom smještaju.

U barsku luku je 11.10.2014. godine, u organizaciji kompanije Kontejnerski terminal i generalni tereti (KTGT), prvi put uplovio kruzer, brod MS Berlin.

VAŽNI TELEFONI
OPŠTINA BAR +382(0) 30/311-611
HITNA POMOĆ 124
POLICIJA 122
VATROGASCI 123
DOM ZDRAVLJA +382(0) 30/311-001
ELEKTRO-PRIVREDA CG +382(0) 30/316-534
KOMUNALNO +382(0) 30/313-957
VODOVOD I KANALIZACIJA +382(0) 30/312-043
TURISTIČKA ORGANIZACIJA +382(0) 30/311-633

U Baru

Advertisements
;)